TYT · Ücretsiz
TYT Biyoloji Mini Deneme
ÖSYM tarzı 20 soru, 20 dakika. Her sorunun çözümü ve konunun TYT Biyolojinin Renkli Notları'ndaki sayfası. Sitede çöz, sonucunu gör; istersen PDF olarak indir.
- 20 soru
- 20 dakika
- Çözümlü
Şıkka dokunarak işaretle (ikinci dokunuş kaldırır), bitince Kontrol Et. İlk 3 soru üyeliksiz; kalan sorular ve PDF için ücretsiz hesap yeterli.
Denemenin kapsamı
Canlıların Ortak Özellikleri'nden Çevre Sorunları'na kadar TYT Biyoloji müfredatının 10 bölümünden 20 konu: temel bileşikler ve enzimler, DNA, hücre ve organeller, madde geçişleri ve bilimsel yöntem, sınıflandırma ve virüsler, mitoz ve mayoz, eşeysiz üreme, kalıtım, ekosistem ve çevre sorunları.
Sonucun
Yanlış ve boş bıraktığın konular, notta anlatıldığı sayfa:
Her sorunun çözümü aşağıda, sorunun altında.
-
1. Canlılarda görülen bazı olaylar şunlardır:
I. İnsan kanının pH değerinin dar bir aralıkta tutulması
II. Kar tavşanının beyaz kürkü sayesinde karlı ortamda avcılarca zor fark edilmesi
III. Bitki hücresinde glikoz moleküllerinden nişasta sentezlenmesi
Bu olaylar sırasıyla canlılığın hangi ortak özellikleriyle ilişkilidir?
Kan pH'sının sabit tutulması kararlı iç ortamın korunmasıdır (homeostazi). Yaşama şansını artıran kalıtsal beyaz kürk uyumdur. Glikozdan nişasta yapımı küçük moleküllerden büyük molekül sentezidir, yani anabolizmadır; katabolizma ise büyük moleküllerin parçalanmasıdır.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 9Metabolizma, Homeostazi ve Uyum -
2. Nişasta, glikojen ve selüloz molekülleri için aşağıdakilerden hangisi ortak özelliktir?
Üçü de çok sayıda glikozun glikozit bağıyla birleştiği polisakkaritlerdir; farkları bağların pozisyonundan gelir. Glikojen bitkide depolanmaz, selüloz insanda sindirilmez, nişasta hayvan hücresinde yapılmaz, çepere yalnız selüloz katılır.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 27Polisakkaritler ve Nişasta
-
3. Eşit miktarda pepsin enzimi ve protein içeren üç deney tüpü aşağıdaki koşullarda bekletiliyor:
1. tüp: pH 2, 37 °C
2. tüp: pH 8, 37 °C
3. tüp: Enzim önce kaynatılıp soğutuluyor; pH 2, 37 °C
Diğer koşullar aynı olduğuna göre bu deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Pepsin midede, asidik ortamda çalışır; bu yüzden pH 2 ve 37 °C'deki 1. tüpte sindirim en hızlıdır. pH 8 pepsine uygun değildir. Kaynatılan enzimin protein yapısı tamamen bozulur; uygun sıcaklığa getirilse de çalışmaz. Deneyde hem pH hem sıcaklık değiştirilmiştir.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 44Sıcaklık ve pH Etkisi
-
4. Çift zincirli bir DNA molekülünde toplam 400 nükleotit vardır ve bunların 120 tanesi timin nükleotitidir.
Bu DNA molekülüyle ilgili;
I. Sitozin nükleotit sayısı 80'dir.
II. İki zincir arasında toplam 480 hidrojen bağı vardır.
III. Yapısında 400 deoksiriboz şekeri bulunur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A = T = 120; kalan 160 nükleotidin yarısı G, yarısı C: G = C = 80. Hidrojen bağı = 120 · 2 + 80 · 3 = 480 (kontrol: 200 baz çiftinin 120'si A ile T, 80'i G ile C eşleşir). Her nükleotitte bir şeker olduğundan 400 deoksiriboz vardır. Katsayıları karıştıran 520 bulur.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 57DNA Oranları ve Replikasyon
-
5. Zarla çevrili çekirdeği ve zarlı organeli bulunmayan bir hücrenin protein sentezlediği belirleniyor.
Bu hücrede aşağıdakilerden hangisinin bulunduğu kesindir?
Protein sentezlediğine göre ribozom kesin vardır; çekirdeği ve zarlı organeli olmadığına göre hücre prokaryottur (olgun alyuvar da çekirdeksizdir ama protein sentezlemez). Mitokondri zarlı organeldir. Kapsül, kamçı ve plazmit bazı bakterilerde görülür ama her prokaryotta bulunduğu kesin değildir.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 71Prokaryot Hücre
-
6. Mitokondri ve kloroplast organelleri karşılaştırıldığında aşağıdaki özelliklerden hangisinin yalnızca kloroplasta ait olduğu görülür?
Kloroplast fotosentezle oksijen ve organik madde üretir; mitokondri ise oksijenli solunumda oksijeni kullanır. İki organelin de kendi DNA'sı ve ribozomları vardır, ikisi de çekirdek kontrolünde çoğalır ve ATP üretir (kloroplastın ATP'si yalnız fotosentezde kullanılır).
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 94Kloroplast
-
7. Bir bitki hücresi, yoğunluğu sitoplazmasınınkinden fazla olan bir tuz çözeltisine konuluyor.
Bir süre sonra bu hücrede;
I. su kaybederek plazmolize uğrama,
II. turgor basıncının artması,
III. hücre duvarı ile hücre zarı arasındaki mesafenin artması
durumlarından hangileri gözlenir?
Hipertonik ortamda hücre osmozla su kaybedip büzülür (plazmoliz). Plazmolizde turgor basıncı azalır, osmotik basınç artar. Hücre duvarı değişmez ama zar büzüldüğü için duvar ile zar arasındaki mesafe artar. Turgor basıncı hipotonik ortamda artar.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 104Hipertonik ve Hipotonik Ortam
-
8. Bir öğrenci aynı patatesten eşit büyüklükte ve eşit kütlede beş dilim kesiyor. Her dilimi tuz yoğunluğu farklı, eşit hacimli bir çözeltiye koyuyor. Dilimleri aynı sıcaklıkta 2 saat beklettikten sonra her birinin kütlesini yeniden tartıyor.
Bu deneyde bağımsız ve bağımlı değişken aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
(Bağımsız değişken – Bağımlı değişken)
Bağımsız değişken, etkisi araştırılan ve deneyde değiştirilen faktördür: tuz yoğunluğu. Bağımlı değişken ona bağlı olarak değişen sonuçtur: kütle değişimi. Sıcaklık, süre ve dilim büyüklüğü sabit tutulan değişkenlerdir. İkisini ters yazan A en sık yapılan hatadır.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 108Bilimsel Yöntem ve Kavramlar
-
9. Bazı canlıların bilimsel adları şunlardır:
• Panthera leo (aslan)
• Panthera pardus (leopar)
• Canis lupus (kurt)
• Passer domesticus (serçe)
• Acheta domesticus (cırcır böceği)
Yalnızca bu adlara bakılarak aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
Bilimsel adın ilk kelimesi cins adıdır. Aslan ile leopar aynı cinstendir (Panthera); aynı cinsteki türler aile, takım, sınıf, şube ve âlemde de ortaktır. 'domesticus' tamamlayıcı addır; farklı türlerde aynı olabilir, tek başına türü belirtmez. Aslan ve leopar ayrı türlerdir.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 115İkili Adlandırma
-
10. Virüsler canlı hücrelerin içinde çoğalabilir, ancak hücre dışında hiçbir metabolik faaliyet gösteremez.
Virüslerin hücre dışında metabolik faaliyet gösterememesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Metabolizma için enzimler ve sitoplazma gerekir. Virüslerde bunlar bulunmadığından konak hücrenin sistemlerini kullanmak zorundadırlar; bu yüzden zorunlu hücre içi parazittirler. DNA ya da RNA taşımak canlılara benzeyen özellikleridir, metabolizma eksikliğini açıklamaz.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 143Virüslerin Genel Özellikleri
-
11. Kromozom sayısı 2n = 16 olan bir hayvan hücresi ve bu hücreden oluşan tüm hücreler art arda üç kez mitoz bölünme geçiriyor.
Bölünmeler sonunda;
I. toplam 8 hücre oluşur,
II. oluşan her hücrede 16 kromozom bulunur,
III. sitoplazma bölünmesi hücrenin ortasında oluşan orta lamelle gerçekleşir
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Mitozla oluşan hücre sayısı 2n'dir: 23 = 8 (1 → 2 → 4 → 8). Mitozda kromozom sayısı korunur; her hücrede 16 kromozom olur. Hayvan hücresinde sitoplazma, mikrofilamentlerin kasılmasıyla dıştan içe boğumlanarak bölünür; orta lamel bitki hücresine özgüdür.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 156Sitokinez ve Mitozda Sayısal Değişim
-
12. Eşeysiz üremeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Eşeysiz üremede yavrular tek atadan oluşur ve genellikle onunla aynı genetik yapıdadır; çeşitlilik çoğunlukla mutasyonla ortaya çıkar. Bu yüzden olumsuz çevre değişimlerine uyum zordur, tür yok olma tehlikesiyle karşılaşabilir. Kalıtsal çeşitliliği artıran eşeyli üremedir.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 160Eşeysiz Üremenin Genel Özellikleri
-
13. Kromozom sayısı 2n = 20 olan bir üreme ana hücresi mayoz bölünme geçiriyor.
Bu bölünmeyle ilgili;
I. Profaz I'de 20 tetrat oluşur.
II. Metafaz I'de hücrede toplam 40 kromatit bulunur.
III. Mayoz sonunda oluşan hücrelerin her birinde 10 kromozom bulunur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Tetrat, iki homolog kromozomun yan yana gelmesiyle oluşur; tetrat sayısı haploit kromozom sayısı kadardır: 20 ÷ 2 = 10. DNA eşlendiği için her kromozom iki kromatitlidir: 20 · 2 = 40 kromatit. Mayozda kromozom sayısı yarıya iner: 2n = 20 → n = 10.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 173Krossing Over ve Metafaz I
-
14. Aşağıdakilerden hangisi hem mitoz hem de mayoz bölünmede görülür?
Kardeş kromatitler mitozda anafazda, mayozda ise anafaz II'de ayrılır; bu yüzden ortaktır. Homologların ayrılması (anafaz I), krossing over (profaz I), kromozom sayısının yarıya inmesi ve dört hücre oluşması yalnızca mayoza özgüdür.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 178Mitoz ve Mayozun Karşılaştırılması
-
15. Bezelyelerde sarı tohum rengi geni (S) yeşil tohum rengi genine (s), düzgün tohum şekli geni (D) buruşuk tohum şekli genine (d) baskındır. Bu genler farklı kromozomlarda bulunur.
SsDd genotipli bir bezelye ile Ssdd genotipli bir bezelye çaprazlandığında oluşan bir bezelyenin sarı ve düzgün tohumlu olma olasılığı kaçtır?
Genler bağımsız olduğundan ayrı ayrı hesaplanıp çarpılır: Ss × Ss → sarı 3/4; Dd × dd → düzgün 1/2; 3/4 · 1/2 = 3/8. Kontrol: SsDd'nin 4 gameti ile Ssdd'nin 2 gameti (Sd, sd) 8 eşit olasılıklı birleşme verir, bunların 3'ü sarı-düzgündür. 9/16 iki dihibritin çaprazlamasına özgüdür.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 192Dihibrit Çaprazlama
-
16. İnsanda ABO kan grubu sisteminde A ve B alelleri eş baskın, O aleli çekiniktir. A kan gruplu bir kadın ile B kan gruplu bir erkeğin ilk çocuğu O kan grubundandır.
Bu çiftin doğacak ikinci çocuğunun kan grubunun anne ya da babasınınkiyle aynı olma olasılığı kaçtır?
Çocuk OO olduğundan anne AO, baba BO'dur. AO × BO → AB, AO, BO, OO; her biri 1/4. Anneyle aynı (A) 1/4, babayla aynı (B) 1/4; iki yol toplanır: 1/2. Kontrol: anne A, baba O verir 1/2 · 1/2 = 1/4; anne O, baba B verir 1/4; toplam 1/2. Yalnız birini sayan 1/4 bulur.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 196Çok Alellilik ve ABO Kan Grupları
-
17. Kısmi renk körlüğü, X kromozomunda taşınan çekinik bir genle kalıtılır. Normal gören ve babası kısmi renk körü olan bir kadın, normal gören bir erkekle evleniyor.
Bu ailede doğacak çocuklarla ilgili;
I. Kız çocuklarının hiçbiri kısmi renk körü olmaz.
II. Doğacak bir çocuğun kısmi renk körü bir erkek olma olasılığı 1/4'tür.
III. Erkek çocuklarının tamamı kısmi renk körü olur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Kadın Xr'yi babasından almıştır; normal gördüğü için XRXr'dir. Kızlar babadan XR alır, renk körü olmaz. Çocuklar: XRXR, XRXr, XRY, XrY; renk körü erkek 1/4 (kontrol: erkek 1/2 · anneden Xr 1/2 = 1/4). Erkeklerin yarısı renk körüdür.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 200Kısmi Renk Körlüğü
-
18. Mikroorganizmalarca parçalanamayan ve canlıların vücudundan atılamayan bir tarım ilacının aşağıdaki besin zincirine karıştığı belirleniyor:
Buğday → Fare → Yılan → Kartal
Bu besin zinciriyle ilgili;
I. İlacın dokularda en yüksek yoğunlukta bulunması beklenen canlı kartaldır.
II. Fareden yılana aktarılan enerji, buğdaydan fareye aktarılandan fazladır.
III. Kullanılabilir enerjinin en fazla olduğu basamak buğdaydır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Parçalanamayan ve vücuttan atılamayan maddeler besin zincirinde birikir; yoğunluk üreticiden son tüketiciye doğru artar, en fazla kartalda bulunur. Her basamakta enerjinin yaklaşık %10'u üst basamağa aktarıldığından enerji tabandan yukarı azalır; en fazla enerji üretici olan buğdaydadır.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 223Biyolojik Birikim
-
19. Azot döngüsüyle ilgili;
I. Nitrit ve nitrat bakterileri, besin üretiminde ışık enerjisini kullanır.
II. Denitrifikasyon bakterilerinin etkinliği, atmosferdeki serbest azot miktarını artırır.
III. Baklagillerin kök yumrularındaki Rhizobium bakterileri, serbest azotun bitkilerce kullanılabilen azotlu bileşiklere dönüşmesini sağlar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Nitrit ve nitrat bakterileri kemoototroftur; besin üretiminde ışık değil kimyasal tepkimelerin enerjisini kullanır. Denitrifikasyonda nitrat serbest azota çevrilip atmosfere verilir. Rhizobium, atmosferdeki N2'yi bitkilerin kullanabileceği bileşiklere dönüştürür (biyotik fiksasyon).
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 227Nitrifikasyon ve Denitrifikasyon
-
20. Tarım alanlarından yoğun gübre taşınan bir gölde zamanla aşağıdaki olaylar gerçekleşiyor:
I. Göl dibindeki bitkilerin ışık alamayıp fotosentez yapamaması
II. Sudaki azot ve fosfor miktarının artması
III. Ayrıştırıcı bakterilerin artmasıyla sudaki oksijenin hızla azalması
IV. Alglerin kontrolsüz çoğalarak su yüzeyini kaplaması
Bu olayların oluş sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Gübreyle gelen azot ve fosfor (II) alglerin aşırı çoğalmasına yol açar (IV). Yüzeyi kaplayan algler ışığı keser, dipteki bitkiler fotosentez yapamaz (I). Ölen alg ve bitkilerle artan organik maddeyi ayrıştıran bakteriler oksijeni tüketir (III). Bu olaya ötrofikasyon denir.
Detaylı anlatım: TYT Biyolojinin Renkli Notları, s. 233Su Kirliliği ve Ötrofikasyon
PDF olarak indir
Yazdırıp kâğıt üzerinde çözmek istersen: 20 soru, cevap anahtarı, her sorunun çözümü ve konunun TYT Biyolojinin Renkli Notları'ndaki sayfası tek dosyada. Ücretsiz hesapla giriş yapıp indirebilirsin.
Bu denemedeki konular
Her soru farklı bir konudan. Sayfa numaraları TYT Biyolojinin Renkli Notları'na (248 sayfa) göredir.
- Metabolizma, Homeostazi ve Uyum (s. 9)
- Polisakkaritler ve Nişasta (s. 27)
- Sıcaklık ve pH Etkisi (s. 44)
- DNA Oranları ve Replikasyon (s. 57)
- Prokaryot Hücre (s. 71)
- Kloroplast (s. 94)
- Hipertonik ve Hipotonik Ortam (s. 104)
- Bilimsel Yöntem ve Kavramlar (s. 108)
- İkili Adlandırma (s. 115)
- Virüslerin Genel Özellikleri (s. 143)
- Sitokinez ve Mitozda Sayısal Değişim (s. 156)
- Eşeysiz Üremenin Genel Özellikleri (s. 160)
- Krossing Over ve Metafaz I (s. 173)
- Mitoz ve Mayozun Karşılaştırılması (s. 178)
- Dihibrit Çaprazlama (s. 192)
- Çok Alellilik ve ABO Kan Grupları (s. 196)
- Kısmi Renk Körlüğü (s. 200)
- Biyolojik Birikim (s. 223)
- Nitrifikasyon ve Denitrifikasyon (s. 227)
- Su Kirliliği ve Ötrofikasyon (s. 233)
Diğer ücretsiz TYT mini denemeleri
Sık sorulanlar
Deneme gerçekten ücretsiz mi?
Evet. Sitede çözmek de PDF'i indirmek de ücretsizdir. İlk 3 soru üyeliksiz açılır; kalan sorular ve PDF için ücretsiz bir hesap yeterli.
Neden hesap istiyorsunuz?
Cevapların ve sonucun hesabına kaydedilir; başka cihazda kaldığın yerden devam edersin. Hesap e-posta ve şifreyle saniyeler içinde açılır.
Sorular hangi müfredata göre?
MEB TYT Biyoloji müfredatının tamamı esas alındı. Sorular ÖSYM'nin soru tarzında hazırlandı; her birinin çözümü ve konunun notta anlatıldığı sayfa verilir.
Yanlış yaptığım konuyu nereden çalışırım?
Her çözümün altında konunun TYT Biyolojinin Renkli Notları'ndaki sayfası yazar. Deneme bitince sonuç kutusu yanlış yaptığın konuları sayfa numaralarıyla listeler.