TYT · Ücretsiz
TYT Felsefe Mini Deneme
ÖSYM tarzı 20 soru, 20 dakika. Her sorunun çözümü ve konunun TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları'ndaki sayfası. Sitede çöz, sonucunu gör; istersen PDF olarak indir.
- 20 soru
- 20 dakika
- Çözümlü
Şıkka dokunarak işaretle (ikinci dokunuş kaldırır), bitince Kontrol Et. İlk 3 soru üyeliksiz; kalan sorular ve PDF için ücretsiz hesap yeterli.
Denemenin kapsamı
Felsefeyi Tanıma'dan Sanat Felsefesi'ne TYT Felsefe kapsamındaki 9 ünite: felsefenin doğuşu ve nitelikleri, akıl yürütme türleri, varlık, bilgi, bilim, ahlak, din, siyaset ve sanat felsefesi.
Sonucun
Yanlış ve boş bıraktığın konular, notta anlatıldığı sayfa:
Her sorunun çözümü aşağıda, sorunun altında.
-
1. Felsefenin MÖ 6. yüzyılda Antik Yunan'da sistemli bir düşünme etkinliği olarak ortaya çıkmasını kolaylaştıran koşullar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Felsefe, doğa olaylarını mitolojik ve dinsel nedenler yerine doğal nedenlerle, akılla açıklama çabasıyla doğdu; doğaüstü açıklamaya bağlı kalmak bu doğuşun tersidir. Bereketli toprak, ticaretin getirdiği refah, komşu kültürlerin birikimi ve serbest zaman ise doğuşu kolaylaştıran koşullardır.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 8Felsefe Neden Antik Yunan'da Doğdu
-
2. Bir düşünür, "Bilgi nedir?" sorusunu yanıtlamaya çalışırken bir noktada durur ve kendi akıl yürütmesini incelemeye başlar: Hangi kabullerden yola çıktığını, kullandığı kavramların neyi varsaydığını, kendi düşünme biçiminin vardığı sonucu nasıl etkilediğini araştırır.
Bu düşünürün tutumu, felsefi düşüncenin aşağıdaki niteliklerinden hangisini en iyi örnekler?
Düşünür yalnızca bilgi üzerine düşünmekle kalmıyor, kendi düşünme sürecini de düşünce konusu yapıyor. Düşünmeyi düşünmek, felsefenin refleksif oluşudur. Sistemlilik ise görüşlerin birbiriyle tutarlı bir bütün oluşturmasıdır; metin bunu değil, düşüncenin kendine dönmesini anlatıyor.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 9Felsefi Düşüncenin Nitelikleri
-
3. Aşağıda bazı sorular verilmiştir:
I. Suyun kaynama sıcaklığı yükseltiye göre nasıl değişir?
II. Güzel olanı güzel yapan nedir?
III. İyi bir insan olmak ne demektir?
Bu sorulardan hangileri felsefi soru niteliği taşır?
II ve III kavramların özüne yönelir, "... nedir?" biçimindedir ve gözlem ya da deneyle kesin olarak yanıtlanamaz; felsefi sorudur. I ise olgular arasındaki düzenliliği sorar; ölçüm ve deneyle yanıtlanan bilimsel bir sorudur.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 10Felsefe Sorusu Nedir
-
4. Aşağıda üç akıl yürütme verilmiştir:
I. Bütün metaller ısıtıldığında genleşir. Bakır bir metaldir. O hâlde bakır ısıtıldığında genleşir.
II. Bir öğrenci, incelediği yirmi farklı bitkinin hepsinin ışığa doğru eğildiğini görür ve bütün bitkilerin ışığa yöneldiği sonucuna varır.
III. Kerem ile Elif aynı sınıfta okur ve aynı öğretmenden ders alır. Kerem matematikte başarılıdır; öyleyse Elif de matematikte başarılıdır.
Bu akıl yürütmelerin türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
I tümel bir önermeden tikel bir sonuca iner; öncüller doğruysa sonuç zorunludur (tümdengelim). II tek tek gözlemlerden tümel bir yargıya varır; sonuç olasılıklıdır (tümevarım). III iki tekil durum arasındaki benzerlikten başka bir ortak özellik çıkarır (analoji).
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 15Tümdengelim, Tümevarım ve Analoji
-
5. "Hiçbir şey olduğu gibi kalmaz. Bir nehre ikinci kez adım attığında ayağına değen su artık başka bir sudur; sen de bir an önceki sen değilsin. Ama bu akış gelişigüzel değildir: Sıcak soğur, soğuk ısınır; karşıtlar birbirine dönüşerek belli bir düzen içinde akar."
Bu metinde savunulan varlık anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Metin her şeyin sürekli değiştiğini ve değişimin karşıtların birbirine dönüşmesiyle düzenli biçimde gerçekleştiğini söylüyor. Bu, varlığı durağan değil değişken ve dinamik gören "varlık oluştur" anlayışıdır (Herakleitos). İdealizm ise asıl gerçeği değişmeyen idealarda arar.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 24Varlık Oluştur
-
6. Evrendeki her şey, gözle görülemeyecek kadar küçük ve bölünemeyen parçacıkların boşlukta hareket ederek birleşmesi ve ayrılmasıyla oluşur. Bir ağaç da bir taş da bu parçacıkların farklı biçimlerde bir araya gelmesinden başka bir şey değildir.
Bu görüşle aşağıdakilerden hangisi uyumludur?
Metin her şeyi bölünemeyen parçacıkların (atomların) mekanik biçimde birleşip ayrılmasıyla açıklıyor; bu, Demokritos'un materyalist görüşüdür. Materyalizme göre varlık düşünceden bağımsız ve madde cinsindendir. C'deki düalizm ruhu ayrı bir töz sayar; metinde maddeden başka bir şey yoktur.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 27Varlık Maddedir
-
7. Uzaktan yuvarlak görünen bir kule, yaklaştıkça köşeli çıkar. Suya batırılan kürek kırık görünür. Ateşli bir hastaya en tatlı yiyecek bile acı gelir. Duyularımız bizi bu kadar kolay yanıltıyorsa hiçbir bilgimizin kesin doğru olduğundan emin olamayız.
Bu düşünceyi savunan biri, bilgi felsefesinde aşağıdaki görüşlerden hangisini benimser?
Metin algı yanılmalarından yola çıkarak duyulardan gelen bilginin güvenilmez olduğunu ve kesin bilgiye ulaşılamayacağını savunuyor; bu kuşkuculuktur. Empirizm de duyuları öne çıkarır ama tersine, bilginin kaynağı olarak onlara güvenir. Dogmatizm ise doğru bilginin mümkün olduğunu savunur.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 35Doğru Bilginin İmkânı
-
8. Bir düşünüre göre zihin, dünyaya üzerinde hiçbir şey yazılı olmayan bir levha gibi açılmaz; kendi kalıplarıyla gelir. Ancak deney olmadan bu kalıpların işleyeceği bir malzeme de kalmaz. Duyular ham malzemeyi sağlar, zihin onu biçimlendirir; bilgi ikisinin birleşmesinden doğar.
Bu düşünür, bilginin kaynağı konusunda aşağıdaki görüşlerden hangisini savunmaktadır?
Düşünür ne aklı ne deneyi tek başına yeterli görüyor: Ham malzeme deneyden gelir, zihnin formları onu biçimlendirir. Bu, Kant'ın kritisizmidir. Rasyonalizm doğuştan akıl bilgisini, empirizm ise zihni boş levha sayıp yalnız deneyi kaynak kabul eder; metin ikisini de tek başına yetersiz buluyor.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 36Bilginin Kaynağı - Akıl, Deney ve Sezgi
-
9. Aşağıda doğruluğa ilişkin üç ifade verilmiştir:
I. "Kapının önünde bir bisiklet var." önermesi, kapının önünde gerçekten bir bisiklet bulunuyorsa doğrudur.
II. Bir önerme, doğruluğu daha önce kabul edilmiş önermelerle çelişmiyor ve mantıksal olarak geçerliyse doğrudur.
III. Bir bilgi, insanın gündelik hayatta karşılaştığı bir sorunu çözmeye yarıyorsa doğrudur.
Bu ifadelerde dayanılan doğruluk ölçütleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
I önermenin nesnesiyle örtüşmesini (uygunluk), II önceki doğrularla çelişmemeyi ve mantıksal geçerliliği (tutarlılık), III pratik hayatta fayda sağlamayı (yarar) ölçüt alır. Tümel uzlaşım doğruluğu çoğunluğun kabulüne bağlar; III'te çoğunluktan söz edilmiyor.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 38Bilginin Sınırları ve Doğruluk Ölçütleri
-
10. Bir bilim tarihçisi, aynı dönemde yaşayan bilim insanlarının hangi soruları önemli bulduklarının, hangi deney sonuçlarını ciddiye aldıklarının içinde yaşadıkları toplumun inanç ve beklentilerinden etkilendiğini gösterir. Ona göre bilimi anlamak için yalnızca ortaya konan kuramlara bakmak yetmez; bilimi yapan insanların bütün etkinlikleri hesaba katılmalıdır.
Bu görüş aşağıdakilerden hangisiyle uyumludur?
Metin, bilim insanının toplumun inanç ve beklentilerinden etkilendiğini ve bilimin insani etkinliklerin bütünüyle anlaşılması gerektiğini söylüyor. Bu, Kuhn ve Toulmin'in temsil ettiği bütüncül yaklaşım, yani etkinlik olarak bilim anlayışıdır. Diğer şıklar bilimi toplumdan yalıtılmış nesnel bir ürün sayan klasik anlayışa aittir.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 44Bilime Farklı Yaklaşımlar
-
11. Aşağıdakilerden hangisi bilimi felsefeden ayıran özelliklerden biridir?
Bilim seçicidir: Varlığın belli bir alanını (fizik, biyoloji gibi) inceler; felsefe ise varlığa bütüncül bakar. Merak ve hayretten doğmak, eleştirel, rasyonel ve tutarlı olmak, var olanı anlamayı amaçlamak bilim ile felsefenin ortak özellikleridir.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 46Bilim ve Felsefe İlişkisi
-
12. Market kasasındaki görevli, Ali'ye para üstünü fazladan verir. Ali bir an parayı alıp gitmeyi düşünür; ancak içinden yükselen bir ses ona bunun yanlış olduğunu söyler. Ali kasaya döner ve fazla parayı geri verir.
Ali'yi doğru davranmaya yönelten "içindeki ses", ahlak felsefesinde aşağıdaki kavramlardan hangisiyle karşılanır?
İnsanın iyiyi kötüden ayırmasını sağlayan iç yeti, iç ses vicdandır. Ödev, yapmakla yükümlü olunan davranışın kendisidir; sorumluluk ise özgürce yapılan eylemin sonuçlarını üstlenmektir. Soruda sorulan, Ali'yi uyaran iç sestir.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 50Ahlak Felsefesinin Temel Kavramları
-
13. Çevresine zarar veren bir gencin davranışında yetiştiği ortamın, ailesinin ve yaşadığı sıkıntıların payı elbette vardır. Ancak bu etkenler onu sorumluluktan kurtarmaz; çünkü insan, aklını kullandığı ve kişiliğini geliştirdiği ölçüde özgürdür ve seçimlerini kendisi yapar.
Bu görüş aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?
Metin insanı etkileyen etkenlerin varlığını kabul ediyor ama özgürlüğün kaynağını bireyde görüyor: Kişi aklını kullanıp kişiliğini geliştirdiği ölçüde özgür ve sorumludur. Bu otodeterminizmdir. İndeterminizm insana mutlak bir seçme özgürlüğü tanır; determinizm ise sorumluluğu ortadan kaldırır.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 53Özgürlük Görüşlerine Göre Zarar Veren İnsan
-
14. İki esnaf da müşterilerini hiç kandırmaz. Birincisi, dürüst tanınmanın müşteri sayısını artıracağını hesapladığı için dürüst davranır. İkincisi ise kimse fark etmeyecek olsa bile dürüst olmanın yapılması gereken şey olduğunu düşündüğü için dürüst davranır.
Kant'ın ahlak anlayışına göre bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Kant'a göre ahlaki eylemin ölçütü ödevdir: ödev iyinin istenmesidir ve ahlaklı insan ödevini koşulsuz yapandır. Birinci esnaf çıkar hesabıyla, ikincisi ödev bilinciyle davranıyor; Kant'a göre yalnız ikincisi ahlaki değer taşır. A sonuca bakan bir değerlendirmedir; aynı sonuç aynı ahlaki değeri göstermez.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 55Evrensel Ahlak Yasasını Kabul Eden Objektif Görüşler
-
15. Saatçi saati yapıp kurduktan sonra saat kendi çarklarıyla işler; saatçinin her an müdahale etmesine gerek kalmaz. Evren de böyledir: Bir yaratıcısı vardır, ancak yaratıcı onu koyduğu yasalara bırakmıştır. Bu yaratıcıyı tanımak için peygambere ya da kutsal kitaba değil, akla başvurmak yeterlidir.
Bu metinde dile getirilen görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Metne göre Tanrı evreni yaratmış ama sonra işleyişine karışmamaktadır; evren bir mekanizma gibi kendi yasalarıyla işler ve Tanrı akılla kavranır. Peygamber ve kutsal kitaba gerek görülmemesi de deizmin özelliğidir. Teizmde ise Tanrı evrenin hem yaratıcısı hem de hâkimidir.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 63Tanrı'nın Varlığı ile İlgili Görüşler - 1
-
16. Bir araştırmacı, farklı dinlerdeki kötülük anlayışlarını karşılaştırmaktadır. Hiçbir dinin kabulünü sorgulamadan doğru saymamakta, inancı güçlendirmek gibi bir amaç gütmemekte ve yalnızca akla dayalı gerekçeleri tartmaktadır.
Bu araştırmacının çalışmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Araştırmacı birden çok dini karşılaştırıyor, kabulleri sorguluyor, inancı güçlendirmeyi amaçlamıyor ve akla dayanıyor; bunlar din felsefesinin özellikleridir. Vahiy kaynaklı ve dogmatik olmak, belli bir dinin bilgilerini temel alan teolojinin özelliğidir.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 66Teoloji ve Din Felsefesi
-
17. İnsanlar, herkesin herkes için tehdit olduğu düzensiz bir ortamda güvenlik içinde yaşayamayacaklarını anlayınca bazı haklarını kendi istekleriyle ortak bir güce devretmeye karar verirler. Devletin yönetme gücü, insanlar arasındaki bu karşılıklı anlaşmadan doğar.
Bu metne göre iktidarın kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Metin devletin gücünü, insanların haklarını kendi iradeleriyle ortak bir güce devrettikleri anlaşmaya dayandırıyor; bu, Hobbes, Locke ve Rousseau'nun toplumsal sözleşme görüşüdür. Platon ve Aristoteles de güvenlik ihtiyacından söz eder ama devleti bir anlaşmanın değil, insan doğasının sonucu sayar.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 72İktidarın Kaynağı
-
18. Bir ülkede halk, yöneticisine ne geleneklerden ne de yazılı yasalardan dolayı bağlıdır. İnsanlar onu olağanüstü yeteneklere sahip, adeta seçilmiş biri olarak görür ve ona duydukları inanç ve güvenle itaat eder.
Max Weber'in sınıflandırmasına göre bu ülkedeki egemenlik biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Weber'e göre karizmatik egemenlikte yönetilenler liderin üstün niteliklere sahip olduğuna inanır ve ona gelenek ya da yasa nedeniyle değil, inanç ve güvenle itaat eder. Geleneksel egemenlik babadan oğula geçen yönetime, rasyonel-yasal egemenlik ise yazılı hukuk kurallarına dayanır.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 76Max Weber'e Göre Egemenlik
-
19. Bir kişi, satın almayı ya da sahip olmayı hiç düşünmeden bir gün batımını seyrederken derin bir hoşnutluk duyar. "Bu manzara güzel." dediğinde bunun yalnızca kendi zevki olmadığını, manzarayı gören herkesin de aynı hoşnutluğu duyması gerektiğini düşünür.
Bu kişinin güzellik anlayışı, aşağıdaki filozoflardan hangisinin görüşüyle örtüşür?
Kant'a göre güzel, herhangi bir çıkar gözetmeksizin duyulan hoşlanmadır ve bu hoşlanma evrensel bir nitelik taşır. Metindeki kişi çıkar gütmeden hoşlanıyor ve yargısının herkes için geçerli olduğunu düşünüyor. Aristoteles güzelliği düzen ve orantıda, Platon ise güzel ideasında arar.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 80Güzellik
-
20. Bir ressam, tuvaline doğada hiç görülmemiş biçimler ve renkler yerleştirir. Ona göre bir resmin değeri, dış dünyayı aslına ne kadar uygun yansıttığında değildir. Resim, sanatçının duygu ve düşüncelerini katarak özgürce meydana getirdiği, daha önce var olmamış özgün bir eserdir.
Bu ressamın sanat anlayışı aşağıdaki kuram–temsilci eşleşmelerinden hangisiyle örtüşür?
Ressam sanatı dış dünyanın kopyası değil, sanatçının duygu ve düşüncesini katarak özgürce ortaya koyduğu özgün bir eser sayıyor. Bu yaratma kuramıdır; temsilcisi Benedetto Croce'dir. Schiller ise sanatı, insanı kaygılardan uzaklaştırıp özgürleştiren bir oyun olarak görür.
Detaylı anlatım: TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları, s. 82Sanat Kuramları
PDF olarak indir
Yazdırıp kâğıt üzerinde çözmek istersen: 20 soru, cevap anahtarı, her sorunun çözümü ve konunun TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları'ndaki sayfası tek dosyada. Ücretsiz hesapla giriş yapıp indirebilirsin.
Bu denemedeki konular
Her soru farklı bir konudan. Sayfa numaraları TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları'na (146 sayfa) göredir.
- Felsefe Neden Antik Yunan'da Doğdu (s. 8)
- Felsefi Düşüncenin Nitelikleri (s. 9)
- Felsefe Sorusu Nedir (s. 10)
- Tümdengelim, Tümevarım ve Analoji (s. 15)
- Varlık Oluştur (s. 24)
- Varlık Maddedir (s. 27)
- Doğru Bilginin İmkânı (s. 35)
- Bilginin Kaynağı - Akıl, Deney ve Sezgi (s. 36)
- Bilginin Sınırları ve Doğruluk Ölçütleri (s. 38)
- Bilime Farklı Yaklaşımlar (s. 44)
- Bilim ve Felsefe İlişkisi (s. 46)
- Ahlak Felsefesinin Temel Kavramları (s. 50)
- Özgürlük Görüşlerine Göre Zarar Veren İnsan (s. 53)
- Evrensel Ahlak Yasasını Kabul Eden Objektif Görüşler (s. 55)
- Tanrı'nın Varlığı ile İlgili Görüşler - 1 (s. 63)
- Teoloji ve Din Felsefesi (s. 66)
- İktidarın Kaynağı (s. 72)
- Max Weber'e Göre Egemenlik (s. 76)
- Güzellik (s. 80)
- Sanat Kuramları (s. 82)
Diğer ücretsiz TYT mini denemeleri
Sık sorulanlar
Deneme gerçekten ücretsiz mi?
Evet. Sitede çözmek de PDF'i indirmek de ücretsizdir. İlk 3 soru üyeliksiz açılır; kalan sorular ve PDF için ücretsiz bir hesap yeterli.
Neden hesap istiyorsunuz?
Cevapların ve sonucun hesabına kaydedilir; başka cihazda kaldığın yerden devam edersin. Hesap e-posta ve şifreyle saniyeler içinde açılır.
Sorular hangi müfredata göre?
TYT ve AYT Felsefe konuları esas alındı. Sorular ÖSYM'nin soru tarzında hazırlandı; her birinin çözümü ve konunun notta anlatıldığı sayfa verilir.
Yanlış yaptığım konuyu nereden çalışırım?
Her çözümün altında konunun TYT-AYT Felsefenin Renkli Notları'ndaki sayfası yazar. Deneme bitince sonuç kutusu yanlış yaptığın konuları sayfa numaralarıyla listeler.